O co chodzi w sprawie biegaczki Caster Semenyi

Środowa decyzja Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu (CAS) może spowolnić lub nawet zakończyć karierę rywalizującej na średnich dystansach Caster Semenyi. Instytucja w Lozannie odrzuciła apelację reprezentantki RPA ws. przepisów o poziomie testosteronu we krwi.

W tym roku minie 10 lat od pierwszego złotego medalu mistrzostw świata Semenyi, która specjalizuje się w biegu na 800 m. Później tytuł zdobyła jeszcze dwa razy, dwukrotnie wywalczyła też złoto igrzysk olimpijskich. Najlepszy w karierze wynik – 1.54,25 – uzyskała w czerwcu ubiegłego roku w Paryżu.

Miejsce 28-letniej zawodniczki w światowej czołówce od kilku lat wywołuje jednak kontrowersje ze względu na podwyższony poziom testosteronu w jej organizmie. Nadaje on Semenyi męskie cechy wyglądu czy obniżony tembr głosu. Już w 2009 roku, kiedy lekkoatletka triumfowała na MŚ w Berlinie, z powodu wątpliwości dotyczących jej płci, IAAF zabronił jej startować w oficjalnych zawodach.

W lipcu 2010 pozwolono jej wrócić, ale tylko pod warunkiem, że poziom testosteronu w jej organizmie nie będzie przekraczał 10 nanomoli na litr krwi. Podczas obowiązywania tych przepisów Semenya z powodzeniem występowała na rozmaitych imprezach, ale kontrowersje nie ustały.

W kwietniu 2018 Międzynarodowe Stowarzyszenie Federacji Lekkoatletycznych (IAAF) uchwaliło bardziej rygorystyczne przepisy. Wymagają one od zawodniczek, które chcą startować na dystansach od 400 m do jednej mili (1609 m), aby przez co najmniej sześć miesięcy utrzymywały poziom testosteronu poniżej pięciu nanomoli na litr krwi.

Niespełna dwa miesiące później Semenya zaskarżyła nowe ustalenia do CAS. W środowym wyroku CAS obrał stronę IAAF, choć członkowie panelu orzekającego przyznali, że wyrażają poważne obawy co do przyszłego stosowania w praktyce regulacji dot. zaburzenia rozwoju płci (DSD).

Najważniejsze wydarzenia w karierze Caster Semenyi:

  • 19 sierpnia 2009 – Semenya zdobywa złoty medal mistrzostw świata w Berlinie w biegu na 800 m wynikiem 1.55,25. Jej wygląd, umięśnienie i rysy twarzy sprawiają, że pojawiają się wątpliwości dotyczące płci zawodniczki. Przechodzi kontrolę, a IAAF zabrania jej startować do czasu wyjaśnienia sprawy.
  • 6 lipca 2010 – IAAF akceptuje wyniki badań przeprowadzonych przez międzynarodowych ekspertów i pozwala Semenyi wrócić do rywalizacji, ale tylko pod warunkiem, że poziom testosteronu w jej organizmie będzie niższy niż 10 nanomoli na litr krwi.
  • 15 lipca 2010 – Semenya wraca do rywalizacji i czasem 1.59,90 wygrywa bieg na 800 m na mityngu w fińskim Lappeenranta. Identyczny wynik uzyskuje w sierpniu w Berlinie.
  • 4 września 2011 – Semenya zostaje w Daegu (Korea Płd.) wicemistrzynią świata na 800 m. Później z powodu dopingu zdyskwalifikowana zostaje Rosjanka Maria Sawinowa i  i reprezentantce RPA przyznany zostaje złoty medal.
  • 11 sierpnia 2012 – Semenya, chorąży RPA podczas ceremonii otwarcia igrzysk w Londynie, zdobywa srebrny medal olimpijski na 800 m. Podobnie jak kilka miesięcy wcześniej, wyprzedza ją tylko Sawinowa, która później traci złoty krążek.
  • 15 lipca 2016 – Semenya wygrywa na mityngu w Monako bieg na 800 m, osiągając wynik 1.55,33 – najlepszy na świecie od ośmiu lat.
  • 20 sierpnia 2016 – Semenya zostaje w Rio de Janeiro mistrzynią olimpijską na 800 m czasem 1.55,28. To wynik dokładnie dwie sekundy słabszy od rekordu świata Czeszki Jarmily Kratochvilovej z 1983 roku.
  • 26 kwietnia 2018 – IAAF uchwala bardziej restrykcyjne przepisy, dopuszczające już nie 10 nanomoli testosteronu na litr krwi, a połowę tej ilości. Każda zawodniczka, pragnąca rywalizować w oficjalnych zawodach na dystansach od 400 m do jednej mili, musi utrzymywać się poniżej tej granicy przez przynajmniej sześć miesięcy. Jeśli nie spełni tego warunku, może startować z mężczyznami. Nowe reguły miały wejść w życie w listopadzie.
  • 18 czerwca 2018 – Semenya zaskarża tę decyzję IAAF do Trybunału Arbitrażowego ds. Sportu w Lozannie (CAS)
  • 30 czerwca 2018 – na mityngu w Paryżu Semenya osiąga na 800 m najlepszy w karierze czas 1.54,25.
  • 1 maja 2019 – CAS odrzuca apelację Semenyi oraz Federacji Lekkoatletycznej RPA.(PAP)