1 marca – Narodowy Dzień Pamięci “Żołnierzy Wyklętych”

Foto: PAP/Radek Pietruszka

Uroczystości upamiętniające żołnierzy powojennego podziemia niepodległościowego odbędą się w piątek m.in. z udziałem prezydenta Andrzeja Dudy i premiera Mateusza Morawieckiego. Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" odbędzie się po raz dziewiąty.

68 lat temu, 1 marca 1951 r. w więzieniu na warszawskim Mokotowie, po pokazowym procesie, władze komunistyczne rozstrzelały siedmiu członków niepodległościowego IV Zarządu Głównego Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". Od 2011 r. rocznica tej zbrodni obchodzona jest jako Narodowy Dzień Pamięci "Żołnierzy Wyklętych", czyli polskiego podziemia niepodległościowego, które po II wojnie światowej zbrojnie wystąpiło przeciwko sowietyzacji Polski.

Foto: PAP/Tomasz Gzell

Z tej okazji prezydent Andrzej Duda przed południem wręczy w Pałacu Prezydenckim odznaczenia państwowe, następnie uda się na uroczystości w Wysokiem Mazowieckiem na Podlasiu, a wieczorem przy Grobie Nieznanego Żołnierza w Warszawie weźmie udział w uroczystym Apelu Pamięci.

W upamiętnienie Żołnierzy Wyklętych zaangażuje się również Instytut Pamięci Narodowej, który w tym roku przypomina o młodzieżowych organizacjach antykomunistycznych z lat 1944-1956. W tych latach istniało ok. 1000 podziemnych związków młodzieżowych skupiających prawie 11 tys. działaczy przeciwstawiających się nowemu zniewoleniu. O bohaterach młodzieżowej konspiracji antykomunistycznej IPN przypomni m.in. poprzez prezentację w kilkunastu miejscowościach Polski wystawy pt. "Zapomniane Ogniwo. Konspiracyjne organizacje młodzieżowe na ziemiach polskich w latach 1944/45–1956".

W Warszawie wydarzenia związane z Narodowym Dniem Pamięci "Żołnierzy Wyklętych" będą miały miejsce również w dawnej siedzibie Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego w Alejach Ujazdowskich (obecnie Ministerstwo Sprawiedliwości), gdzie będzie można obejrzeć ekspozycję w dawnych celach więziennych.

W latach 1944-56 wskutek terroru komunistycznego w Polsce śmierć poniosło - jak szacuje IPN - ok. 50 tys. osób (inne szacunki historyków mówią, że nie więcej niż ok. 20 tys.), które zginęły na mocy wyroków sądowych, zostały zamordowane lub zmarły w siedzibach Urzędów Bezpieczeństwa i Informacji Wojskowej, więzieniach i obozach, a także zginęły w walce lub w trakcie działań pacyfikacyjnych. Ciała ofiar grzebano m.in. w utajnionych i w większości nieznanych do dziś miejscach - na i w pobliżu cmentarzy, w pobliżu siedzib aparatu bezpieczeństwa, w lasach i na poligonach wojskowych.

Do tragedii Żołnierzy Wyklętych nawiązuje data ich dnia pamięci, która upamiętnia rocznicę stracenia z rąk funkcjonariuszy Urzędu Bezpieczeństwa kierownictwa IV Komendy Zrzeszenia "Wolność i Niezawisłość". 1 marca 1951 r. szefowie IV Zarządu Głównego ppłk Łukasz Ciepliński, mjr Adam Lazarowicz, por. Józef Rzepka, kpt. Franciszek Błażej, por. Józef Batory, Karol Chmiel i mjr Mieczysław Kawalec ponieśli śmierć w stołecznym więzieniu na ul. Rakowieckiej.

Inicjatorem dnia pamięci poświęconego Żołnierzom Wyklętym był prezydent Lech Kaczyński, który skierował do Sejmu projekt ustawy w tej sprawie.(PAP)

Comments are closed.