Zdjęcie ilustracyjne.
Polacy mają czas tylko do końca 2025 roku, by kupić nowy sprzęt elektroniczny w obecnych cenach. Od 1 stycznia 2026 roku wejdzie w życie rozszerzona opłata reprograficzna, która podniesie ceny popularnych urządzeń – od smartfonów po laptopy i telewizory. Nowe przepisy zaprezentowało właśnie Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
Projekt rozporządzenia znacząco poszerza katalog sprzętów objętych opłatą reprograficzną. Dotąd omijano urządzenia takie jak smartfony, tablety, komputery osobiste czy Smart TV – głównie z powodu sprzeciwu społecznego i nacisków branży. Teraz jednak zmiany są nieuniknione – polskie przepisy muszą zostać dostosowane do prawa unijnego, co potwierdził wyrok Sądu Okręgowego w Warszawie z lutego 2025 roku.
Nowe przepisy wejdą w życie 1 stycznia 2026 roku, a ich skutki będą odczuwalne dla każdego, kto po tej dacie zdecyduje się na zakup nowego sprzętu elektronicznego. Przykładowo:
- Smartfon ze średniej półki zdrożeje o około 50 zł,
- Topowy iPhone może kosztować nawet 230 zł więcej,
- W przypadku droższych laptopów, jak MacBook Pro – opłata sięgnie nawet 360 zł.
Czym jest opłata reprograficzna?
Opłata reprograficzna to forma rekompensaty dla twórców za tzw. dozwolony użytek osobisty – czyli możliwość kopiowania utworów (muzyki, filmów, tekstów) na prywatne urządzenia. Została wprowadzona ustawą o prawie autorskim z 1994 roku, a jej maksymalna stawka wynosi 3% wartości urządzenia.
Dotychczas opłatę tę doliczano głównie do sprzętu specjalistycznego: kserokopiarek, skanerów czy nagrywarek. Od 2026 roku obejmie ona również urządzenia powszechnie używane – w szczególności te z pamięcią o pojemności co najmniej 32 GB.
Kto zapłaci?
Choć formalnie opłatę będą ponosić importerzy, w praktyce zostanie ona przerzucona na konsumentów – tak jak miało to miejsce w przypadku wcześniejszych rozwiązań.
Szacuje się, że w pierwszym roku obowiązywania nowych zasad z tytułu opłaty reprograficznej do budżetu wpłynie około 200 milionów złotych. Środki te zostaną przekazane organizacjom zbiorowego zarządzania prawami autorskimi, takim jak ZAiKS.
Co dalej?
Jeśli planujesz zakup nowego smartfona, laptopa czy telewizora, warto rozważyć zrobienie tego jeszcze przed końcem 2025 roku. Od nowego roku ceny znacząco wzrosną, a nowa opłata stanie się stałym elementem kosztu sprzętu elektronicznego.
biznesinfo.pl