W Polsce żyje ponad milion gęsi. Na świecie hoduje się ich ponad 60 ras, ale u nas zdecydowanie dominuje gęś Biała Kołudzka. Skąd jednak jej związek ze świętym Marcinem i datą 11 listopada?
Święty Marcin z Tours żył w IV wieku po Chrystusie. Był pustelnikiem, który cieszył się ogromnym szacunkiem wiernych. Gdy zmarł miejscowy biskup, lud domagał się, by to właśnie Marcin stanął na czele Kościoła. On jednak pragnął pozostać w swojej pustelni i ukrył się przed wysłannikami papieża.
Legenda głosi, że jego kryjówkę zdradziły gęsi, głośno gęgając. W ten sposób Marcin został odnaleziony i przyjął sakrę biskupią. Od tego czasu gęś stała się symbolem świętego, a gąska świętomarcińska – jego nieodłącznym atrybutem.
Dlaczego 11 listopada jemy gęsinę?
Święty Marcin zmarł 11 listopada, i właśnie w tym dniu od wieków wspomina się go, spożywając tradycyjną gęsinę. Zwyczaj ten jest szczególnie żywy w Wielkopolsce, gdzie jedna z głównych ulic Poznania nosi imię Świętego Marcina. Co roku odbywa się tam odpust i festyn, podczas którego królują potrawy z gęsi.
Polska potęgą w hodowli gęsi
To nie przypadek, że to właśnie w Wielkopolsce hoduje się najwięcej gęsi – około 258 tysięcy sztuk, co stanowi 20% krajowego pogłowia. Na drugim miejscu znajduje się województwo warmińsko-mazurskie z liczbą 213 tysięcy gęsi(16%). Łącznie te dwa regiony odpowiadają za ponad jedną trzecią polskiej hodowli.
Polska należy dziś do czołowych producentów i eksporterów gęsi, pierza oraz puchu w Unii Europejskiej. W ostatnich latach pogłowie gęsi w kraju utrzymuje się na stabilnym poziomie – od 0,9 do 1,3 miliona sztuk. Najwięcej gęsiny trafia na eksport do krajów UE, zwłaszcza do Niemiec, które od lat są naszym głównym odbiorcą.
Zdrowa i szlachetna – gęsina na talerzu
Mięso gęsi wyróżnia się wyjątkowym składem – zawiera korzystne proporcje kwasów tłuszczowych omega-3 i omega-6, niezbędnych dla zdrowia serca i układu nerwowego. Jest też bogatym źródłem pełnowartościowego białka, witamin z grupy B, a także witaminy A, E i wielu minerałów.
To jedno z najbardziej wartościowych mięs drobiowych – delikatne, aromatyczne i doskonałe zarówno do pieczenia, jak i duszenia.
Gęsina wraca na polskie stoły
Od 7 do 30 listopada trwa ogólnopolska akcja „Gęsina na św. Marcina”, organizowana przez ruch Slow Food Polska. W jej ramach restauracje w całym kraju serwują trzy wyjątkowe dania z gęsiny, przypominając o pięknej tradycji, która łączy historię, smak i polską kulturę kulinarną.
gazetaolsztynska.pl