Miliardy nadwykonań w ochronie zdrowia

Fot. Depositphotos
Zdjęcie ilustracyjne.

Ponad 7,3 mld zł – tyle wyniosły nadwykonania w ochronie zdrowia w 2025 roku. To świadczenia wykonane przez szpitale ponad limity określone w umowach z Narodowym Funduszem Zdrowia. Posłowie pytają Ministerstwo Zdrowia, jaka część tych pieniędzy została już wypłacona, a ile nadal pozostaje nierozliczone.

System finansowania ochrony zdrowia zakłada, że każda placówka ma określony kontrakt z NFZ. W praktyce jednak leczenie nie kończy się wraz z wyczerpaniem limitu.

Pacjenci trafiają do szpitali niezależnie od zapisów umowy – szczególnie w przypadkach pilnych, gdy pomoc musi zostać udzielona natychmiast. To prowadzi do tzw. nadwykonań, czyli świadczeń realizowanych ponad zakontraktowaną wartość.

Dla szpitali oznacza to jedno: leczenie jest wykonywane, ale zapłata nie zawsze przychodzi od razu – i nie zawsze w pełnej wysokości.

Posłowie pytają o konkretne kwoty

W interpelacji z 9 marca 2026 roku posłowie Wioletta Maria Kulpa, Robert Warwas i Lidia Czechak zwracają się do resortu zdrowia z szeregiem szczegółowych pytań.

Chodzi m.in. o:

  • rozliczenie 9,7 mld zł przekazanych do NFZ w IV kwartale 2025 roku,
  • wysokość zaległych nadwykonań za III i IV kwartał,
  • rzeczywistą skalę zobowiązań wobec szpitali,
  • oraz praktykę „dobrowolnego” zrzekania się części należności przez placówki.

Parlamentarzyści dopytują również, na jakiej podstawie szpitale rezygnują z części należnych im środków i czy podobne mechanizmy funkcjonują także w 2026 roku.

7,35 mld zł nadwykonań. Nie wszystkie są płacone w całości

Z odpowiedzi Ministerstwa Zdrowia wynika, że w 2025 roku wartość nadwykonań wyniosła dokładnie 7,35 mld zł, co stanowiło 3,55 proc. planowanych kosztów świadczeń.

Resort rozróżnia jednak dwa rodzaje nadwykonań:

  • nielimitowane – o wartości ok. 1,66 mld zł (np. leczenie w stanach nagłych),
  • limitowane – o wartości ok. 5,68 mld zł.

To rozróżnienie ma kluczowe znaczenie. Świadczenia nielimitowane powinny być finansowane w całości, natomiast w przypadku limitowanych część kosztów jest rozliczana według obniżonych stawek.

Mechanizm degresji obniża wypłaty

W praktyce oznacza to zastosowanie tzw. mechanizmu degresji. Im więcej świadczeń ponad kontrakt wykona szpital, tym niższa jest wycena kolejnych.

Według danych resortu, świadczenia rozliczone z zastosowaniem degresji opiewały na ponad 3,67 mld zł.

Efekt? Nie wszystkie nadwykonania są opłacane według pełnej wartości, a ostateczna kwota zależy od dostępnych środków i przyjętych zasad rozliczeń.

Pieniądze trafiają do szpitali z opóźnieniem

NFZ na bieżąco finansuje świadczenia tylko do wysokości określonej w umowach. Nadwykonania są rozliczane dopiero po zakończeniu okresu rozliczeniowego.

W praktyce oznacza to, że szpitale często przez długi czas finansują leczenie z własnych środków, czekając na decyzje i dodatkowe pieniądze.

Resort wskazuje, że istotny wpływ na rozliczenia mają dodatkowe środki przekazywane do NFZ – m.in. 4 mld zł w ostatnim okresie.

Wciąż brak pełnej jasności

Odpowiedź Ministerstwa Zdrowia nie rozwiewa jednak wszystkich wątpliwości. Nie wskazano jednoznacznie:

  • czy wszystkie zaległe nadwykonania zostały już uregulowane,
  • ani jaka dokładnie kwota pozostaje jeszcze do wypłaty.

Jedno jest pewne – nadwykonania pozostają stałym elementem systemu ochrony zdrowia, a ich finansowanie odbywa się etapami i zależy od kondycji budżetu.

strefazdrowia.pl

Niemal 100 skradzionych pierścionków odzyskanych w Piasecznie. Zatrzymano małżeństwo

Kraków szykuje duże zmiany w Strefie Czystego Transportu. Mniejszy obszar i zamrożenie opłat

Pijany 37-latek zaatakował kuzyna podczas awantury w Zabrzu. Miesiąc wcześniej opuścił więzienie

Lodowe dzieła ponownie pojawią się na poznańskim rynku. Przed nami 20. edycja festiwalu

Awaria sieci ciepłowniczej w Gdyni. Wiadomo, kiedy ogrzewanie wróci do mieszkań

Tragedia podczas domowej kłótni w Łodzi. 42-latka podejrzana o zabójstwo męża

Wojskowy Honker dachował na Dolnym Śląsku? Nie, zdarzenie miało miejsce na Podkarpaciu. 22-letni żołnierz za kierownicą

16-letni obywatel Rosji zatrzymany w warszawskiej szkole. Groził uczniom i nauczycielom

Hotel czy ośrodek sportowy? Spór o inwestycję nad Wisłą w Krakowie

Tragiczny wypadek w Bolesławcu. 28-latek prowadził pod wpływem alkoholu i narkotyków

ABW zatrzymała trzech nastolatków. Śledczy badają plany ataku na budynek mieszkalny

Międzynarodowa grupa przestępcza rozpracowana na Śląsku. Kolejne cztery osoby zatrzymane

Sadownicy z Lubelszczyzny nadal czekają na rekompensaty. Przymrozki zniszczyły tysiące hektarów upraw

Cyberatak na Autopay. Dane klientów mogły trafić w niepowołane ręce

Leśne znaleziska mogą być cenną pamiątką. Nie każde poroże wolno jednak zabrać do domu

Tragiczne odkrycie nad Jeziorem Lednickim. Nie żyje 41-letni mężczyzna

Niecodzienne odkrycie w Mikołowie. W studzience wodomierzowej znaleziono 19 padalców

Z Lublina nad morze bez przesiadek. Nocny pociąg „Mierzeja” pojedzie także do Kołobrzegu

Śmiertelny wypadek w powiecie sieradzkim. Mercedes wypadł z drogi i dachował

Kibice nie wytrzymali po porażce z Rumunią. W internecie pojawił się apel o rozwiązanie PZPN

Wyłudzili setki par markowych butów przez paczkomaty. Cztery osoby staną przed sądem

Telefon eksplodował podczas ładowania. Nocny pożar pod Wrocławiem mógł zakończyć się tragedią

Niebezpieczne znalezisko w Koninie. Ewakuowano mieszkańców, ulica została zamknięta

W Morzyczynie powstanie nowy posterunek policji. Inwestycja pochłonie prawie 4,75 mln zł

Niepokojący napis przed gdańską uczelnią. Policja sprawdza, kto go umieścił

Nowy akademik KUL nabiera kształtów. Studenci będą mieli do dyspozycji kino, siłownię i saunę

Tragiczny wypadek w Spale. Zginęła dyrektorka łódzkiego Związku OSP RP, były komendant PSP został ranny

Wyrzucił przedmiot z siódmego piętra i ranił przechodnia. Później wsiadł za kierownicę BMW

Krakowski hejnał zabrzmi w Niemczech. Strażacy z Hesji organizują wyjątkowy gest solidarności