Spadają ceny mleka, rolnicy liczą straty. „Dochody topnieją, a koszty wciąż rosną”

Fot. Depositphotos

Promocje w sklepach przyciągają klientów, ale dla wielu gospodarstw mlecznych są sygnałem poważnych problemów. Gwałtowny spadek cen skupu sprawia, że produkcja mleka przestaje się opłacać, a rolnicy coraz częściej mówią o walce o utrzymanie swoich gospodarstw.

Promocje w sklepach, niepokój w gospodarstwach

Masło sprzedawane w promocjach nawet po 1,99 zł za kostkę cieszy klientów. Za takimi cenami kryje się jednak trudna sytuacja producentów mleka. Ostatnie miesiące przyniosły znaczące obniżki cen surowca, które dla wielu rolników oznaczają poważne problemy finansowe.

Od listopada stawki za litr mleka spadły średnio o około jedną trzecią, czyli blisko 68 groszy. W wielu przypadkach cena w skupie spadła poniżej 2 zł za litr. Jednocześnie koszty produkcji – zwłaszcza energii, paliwa czy nawozów – wciąż rosną, przez co marża gospodarstw gwałtownie się kurczy, a czasem znika całkowicie.

– Cena mleka mocno spadła, a koszty nadal idą w górę – mówi Arkadiusz Kropidłowski, rolnik z powiatu kościerskiego.

Wysokie rachunki za energię

W jego rodzinnym gospodarstwie rachunek za energię elektryczną za dwa miesiące wyniósł aż 17 tys. zł. Dodatkowo dostawca prądu planuje zmianę taryfy na droższą, ponieważ w gospodarstwie prowadzona jest niewielka produkcja serów.

– W takiej sytuacji prawdopodobnie będziemy musieli z niej zrezygnować – przyznaje rolnik.

Produkcja serów była dla gospodarstwa sposobem na zwiększenie wartości sprzedawanego mleka i częściowe uniezależnienie się od wahań cen skupu. Zmiana taryfy energetycznej mogłaby jednak podwoić rachunki za prąd, co czyniłoby działalność nieopłacalną.

Presja kosztów w całym gospodarstwie

Rolnicy podkreślają, że problem nie dotyczy tylko jednego sezonu czy kilku słabszych miesięcy. Jeśli mleko przestaje przynosić stabilny dochód, trudności szybko obejmują inne elementy produkcji rolnej.

Do kosztów energii dochodzą wydatki na pasze, nawozy i paliwo. Jednocześnie ceny zbóż i trzody chlewnej – jak wskazują rolnicy – przypominają poziomy sprzed kilkudziesięciu lat, podczas gdy koszty prowadzenia gospodarstwa są wielokrotnie wyższe.

– Ceny zbóż są podobne do tych sprzed dwudziestu lat, a trzody chlewnej nawet sprzed trzydziestu, podczas gdy koszty produkcji są dziś zupełnie inne – podkreśla Kropidłowski.

Nadpodaż na rynku światowym

Zdaniem Doroty Grabarczyk, analityczki rynku mleka z Polskiej Federacji Hodowców Bydła i Producentów Mleka, spadek cen w Polsce jest częścią globalnego trendu.

– Już od początku ubiegłego roku obserwujemy stopniowe obniżki cen mleka. Ostatnio ich tempo przyspieszyło, ponieważ na świecie pojawiła się duża podaż surowca – wyjaśnia ekspertka.

Produkcja mleka wzrosła m.in. w Stanach Zjednoczonych, Nowej Zelandii oraz w wielu krajach Unii Europejskiej, takich jak Niemcy, Francja czy Polska. W efekcie na rynku pojawiło się więcej surowca, niż jest w stanie wchłonąć popyt.

Najsłabsze ogniwo łańcucha

W takiej sytuacji największą presję odczuwają producenci mleka. Sieci handlowe wykorzystują niższe ceny surowca do organizowania agresywnych promocji, a przetwórcy – pod presją handlu – obniżają ceny płacone rolnikom.

– Sieci handlowe korzystają z tej sytuacji. Naciskają na zakłady mleczarskie, a te z kolei obniżają ceny producentom – tłumaczy Grabarczyk.

Mniej gospodarstw, większa produkcja

Eksperci zwracają uwagę, że w Polsce od lat trwa proces konsolidacji sektora mleczarskiego. Liczba gospodarstw maleje, ale jednocześnie rośnie wydajność krów, dzięki czemu całkowita produkcja mleka nadal się zwiększa.

– Skup mleka w Polsce rośnie z roku na rok. Ta tendencja prawdopodobnie się utrzyma, mimo że liczba gospodarstw spada – mówi analityczka.

Spór o import mleka

Wśród rolników pojawiają się też obawy dotyczące napływu tanich produktów z zagranicy, zwłaszcza z Ukrainy. Eksperci podkreślają jednak, że bilans handlowy w tym przypadku wciąż jest dla Polski korzystny.

– Nawet jeśli sprowadzamy pewne produkty z Ukrainy, to i tak więcej eksportujemy tam naszych wyrobów mlecznych, takich jak sery, masło czy odtłuszczone mleko w proszku – wyjaśnia Grabarczyk.

Eksport kluczowy dla branży

Polska należy do największych producentów mleka na świecie – zajmuje czwarte miejsce w Unii Europejskiej i około dwunaste na świecie. Znaczna część produkcji trafia na eksport.

Około 78 procent polskich wyrobów mlecznych sprzedawanych jest na rynkach europejskich, ale produkty trafiają także m.in. do Algierii, Korei Południowej czy Wietnamu.

Eksport jest konieczny dla utrzymania równowagi rynku, ponieważ krajowa konsumpcja nie jest w stanie wchłonąć całej produkcji.

– Około 30 procent naszej produkcji musi trafić za granicę – zaznacza ekspertka.

Niepewna przyszłość

Analitycy przewidują, że sytuacja może poprawić się w drugiej połowie roku, jednak prognozy obarczone są dużą niepewnością. Rynek mleka jest cykliczny, a na jego kondycję wpływają również czynniki geopolityczne i sytuacja na globalnych rynkach żywności.

– Można mówić o prognozach poprawy, ale przy obecnej sytuacji na świecie to trochę jak wróżenie z fusów – podsumowuje Grabarczyk.

Dla wielu rolników spadek ceny o kilkadziesiąt groszy na litrze nie jest jedynie statystyką. To realne zagrożenie dla budżetu gospodarstwa, w którym jeden wysoki rachunek za prąd może przesądzić o przyszłości rodzinnej produkcji.

dziennikbaltycki.pl

Newag wygrał przetarg na Śląsku. Dostarczy 32 pociągi, a wartość całego kontraktu może sięgnąć 5,5 mld zł

Uciekał przed policją i rozbił rogatki kolejowe. 36-latek miał dożywotni zakaz prowadzenia

Zniknęły napisy „Slava UPA” z pomników w Trójmieście. 17-latek usłyszał siedem zarzutów

Park Słupna w Mysłowicach przejdzie metamorfozę. Powstaną nowe baseny i strefa wypoczynku

Dwie mieszkanki Lublina podejrzane o sutenerstwo. Miały czerpać z tego stałe dochody

Filharmonia Łódzka będzie miała nowego dyrektora. Ogłoszono konkurs na to stanowisko

Wrocławski mechanik ugryzł policjanta podczas interwencji. Prokuratura bada również zachowanie funkcjonariuszy

Niemal 100 skradzionych pierścionków odzyskanych w Piasecznie. Zatrzymano małżeństwo

Kraków szykuje duże zmiany w Strefie Czystego Transportu. Mniejszy obszar i zamrożenie opłat

Pijany 37-latek zaatakował kuzyna podczas awantury w Zabrzu. Miesiąc wcześniej opuścił więzienie

Lodowe dzieła ponownie pojawią się na poznańskim rynku. Przed nami 20. edycja festiwalu

Awaria sieci ciepłowniczej w Gdyni. Wiadomo, kiedy ogrzewanie wróci do mieszkań

Tragedia podczas domowej kłótni w Łodzi. 42-latka podejrzana o zabójstwo męża

Wojskowy Honker dachował na Dolnym Śląsku? Nie, zdarzenie miało miejsce na Podkarpaciu. 22-letni żołnierz za kierownicą

16-letni obywatel Rosji zatrzymany w warszawskiej szkole. Groził uczniom i nauczycielom

Hotel czy ośrodek sportowy? Spór o inwestycję nad Wisłą w Krakowie

Tragiczny wypadek w Bolesławcu. 28-latek prowadził pod wpływem alkoholu i narkotyków

ABW zatrzymała trzech nastolatków. Śledczy badają plany ataku na budynek mieszkalny

Międzynarodowa grupa przestępcza rozpracowana na Śląsku. Kolejne cztery osoby zatrzymane

Sadownicy z Lubelszczyzny nadal czekają na rekompensaty. Przymrozki zniszczyły tysiące hektarów upraw

Cyberatak na Autopay. Dane klientów mogły trafić w niepowołane ręce

Leśne znaleziska mogą być cenną pamiątką. Nie każde poroże wolno jednak zabrać do domu

Tragiczne odkrycie nad Jeziorem Lednickim. Nie żyje 41-letni mężczyzna

Niecodzienne odkrycie w Mikołowie. W studzience wodomierzowej znaleziono 19 padalców

Z Lublina nad morze bez przesiadek. Nocny pociąg „Mierzeja” pojedzie także do Kołobrzegu

Śmiertelny wypadek w powiecie sieradzkim. Mercedes wypadł z drogi i dachował

Kibice nie wytrzymali po porażce z Rumunią. W internecie pojawił się apel o rozwiązanie PZPN

Wyłudzili setki par markowych butów przez paczkomaty. Cztery osoby staną przed sądem

Telefon eksplodował podczas ładowania. Nocny pożar pod Wrocławiem mógł zakończyć się tragedią