
Naukowcy przygotowali rekonstrukcje wyglądu mieszkańców XIII-wiecznego Chełma, wykorzystując czaszki odkryte podczas badań archeologicznych na Górze Chełmskiej. Wśród zidentyfikowanych osób znaleźli się m.in. wojownik z wyższych warstw społecznych, młoda kobieta oraz prawdopodobnie potomek władcy Rusi.
O zakończeniu kolejnego etapu prac poinformował Paweł Wira, kierujący delegaturą Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w Chełmie. Rekonstrukcje można już oglądać w kryptach pod Bazyliką Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Chełmie, która wcześniej pełniła funkcję katedry unickiej.
Przełomowe badania przeprowadzono w ramach polsko-ukraińskiego projektu zakończonego w 2015 roku. Wówczas po raz pierwszy dokładnie przebadano dostępne krypty, które wcześniej pozostawały poza zasięgiem naukowców. To właśnie wtedy natrafiono na cenne pochówki datowane na XIII wiek.
Jednym z najbardziej wyjątkowych odkryć był grób w formie ceglanego sarkofagu przypominającego łódź – jedyny taki w Polsce. Spoczywał w nim mężczyzna w wieku około 25–30 lat, który – według badaczy – mógł być jednym z synów Daniela Romanowicza, czyli Romanem lub Szwarno. Przy szczątkach znaleziono m.in. pozłacany dzwoneczek. Choć przeprowadzono badania DNA, brak materiału porównawczego uniemożliwia jednoznaczne potwierdzenie tej hipotezy.
Badacze odtworzyli także wygląd dojrzałego mężczyzny, prawdopodobnie wojownika, którego kości nosiły ślady licznych obrażeń, w tym urazów głowy i oka, co sugeruje udział w walkach. W kryptach można zobaczyć również rekonstrukcję młodej kobiety, mającej około 20 lat. Jej szczątki odnaleziono wraz z dzieckiem poza murami dawnej świątyni. To jedyny znany kobiecy pochówek z tego okresu w tym miejscu, a zarazem najstarsza znana z wyglądu mieszkanka Chełma.
Eksperci podkreślają, że rekonstrukcje powstały dzięki połączeniu analiz antropologicznych i nowoczesnych technologii. Na podstawie czaszek wykonano modele 3D, które następnie uzupełniono o detale, takie jak kolor oczu, włosów czy elementy ubioru, aby jak najwierniej oddać wygląd dawnych mieszkańców.
Historia tego miejsca sięga XIII wieku, kiedy Daniel Romanowicz wzniósł na Górze Chełmskiej swoją rezydencję złożoną z palatium, wieży obronnej i cerkwi. Prace archeologiczne prowadzone są tam od ponad wieku i przyniosły wiele odkryć związanych z dawną architekturą i historią regionu.
dziennikwschodni.pl