Historyczny cmentarz na Pęksowym Brzyzku

Fot. MesserWoland/Wikimedia Commons
Grób Kornela Makuszyńskiego na cmentarzu na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem.

Pęksowy Brzyzek w Zakopanem to jeden z nielicznych cmentarzy w Polsce, który można określić jako narodową nekropolię. Spoczywają tutaj znane osobistości związane z polską kulturą, himalaiści, taternicy oraz górale. To niezwykle ważne miejsce w Zakopanem, które w Dniu Wszystkich Świętych gromadzi wielu odwiedzających.

Nazwa cmentarza pochodzi od Jana Pęksy, który w 1848 roku przekazał ziemię parafii na potrzeby nekropolii. Jego grób znajduje się tam do dziś. Większa część obecnego starego cmentarza usytuowana jest na obszarze, który wcześniej został darowany parafii przez Pawła i Reginę Gąsieniców w 1813 roku. Wówczas terytorium to nazywano Osiedlem. Cmentarz i przyległy teren kościelny były znacznie większe, ale Niemcy zredukowali ich powierzchnię o około jedną trzecią, tworząc nowy dojazd do Gubałówki.

Na Pęksowym Brzyzku spoczywają osoby, które przyczyniły się do rozwoju Zakopanego. Znajdują się tu groby pierwszego proboszcza parafii zakopiańskiej, księdza Józefa Stolarczyka, oraz dr Tytusa Chałubińskiego. W tym miejscu można zobaczyć grobowce znanych muzyków, takich jak Jan Krzeptowski Sabała oraz Tadeusz Gąsienica Giewonta, a także architektów i budowniczych: Jana Gąsienicę Giewonta, Andrzeja i Jędrzeja Czarniaków oraz Stefana Żychonia.

Na cmentarzu znajdują się również miejsca pochówku przewodników i ratowników górskich, w tym Macieja Sieczki, Jędrzeja Wali i Stanisława Gąsienicy Byrcyna. Spoczywają tam również literaci, tacy jak Kornel Makuszyński, Stanisław Nędza Kubiniec oraz Tomasz Gluziński. Znajdują się tam także kompozytorzy: Jan Pasierb Orland i Wacław Geiger, oraz artyści tacy jak Antoni Kenar i Antoni Rząsa. W znanych grobach spoczywają także wybitni sportowcy, jak Helena Marusarzówna i jej brat Stanisław Marusarz, znany skoczek narciarski i kurier tatrzański.

gazetakrakowska.pl

Pożar w Czersku. Ogień strawił market, trwała wielogodzinna akcja służb

Ogródek przy bloku? Nie wszystkie rośliny można sadzić – obowiązują konkretne zasady i ograniczenia

79-letni pieszy zginął pod kołami samochodu ciężarowego

36-latek zatrzymany po pościgu

Schował się przed policją w dywanie. Niecodzienna próba ucieczki zakończyła się zatrzymaniem

Zajrzeć w przeszłość bez niszczenia zabytku. Niezwykłe odkrycie dzięki tomografii

Paraliż lotów przez protest pilotów. Pasażerowie z Poznania też odczują skutki

Zaskakujące zatrzymanie na lotnisku w Łodzi. Poszukiwany wpadł tuż po przylocie z Hiszpanii

Groźny pożar domu w Rekownicy. Płomienie strawiły dach, akcja trwała wiele godzin

Sekundy decydowały o życiu. Strażacy uratowali tonącego mężczyznę z jeziora

Nowoczesne hybrydy wzmacniają komunikację miejską. Kolejne autobusy już w Lublinie

Hubert Hurkacz wycofuje się z turnieju w Monachium

Milion wygrany w Lotto Plus we Wrześni. Szczęśliwiec trafił „szóstkę”

Lech Wałęsa o swojej emeryturze. „Nadal muszę pracować”

Śmierć pacjenta po dwóch wizytach na SOR

Czy zapłacimy podatek od ogrodzenia? Nowe przepisy i ich skutki dla właścicieli nieruchomości

Organizował patrole obywatelskie, teraz odpowie za brutalne porwanie

Ile trzeba zarabiać, by żyć bez stresu w Polsce? Rzeczywiste koszty są wyższe, niż się wydaje

Zimowe warunki w Beskidach mimo wiosny. Na wyższych szlakach nadal wymagająco

Drożej na polach, taniej w skupach? Rolnicy alarmują, a konsumenci mogą zapłacić więcej

Osada Edukacyjna powstaje w poznańskim Zoo

Wiosenne ptasie radio

Ogromne środki finansowe, tajemnicze zniknięcie i dwa prezydenckie sprzeciwy wobec ustawy

Polska Amunicja rezygnuje z rozmów z MON. Kontrakt na pociski 155 mm pod znakiem zapytania

Butorowy Wierch wciąż czeka na drugie życie. Ambitny projekt turystyczny nadal w zawieszeniu

Atak z nożem na parkingu w Katowicach. Sprawca zatrzymany, grozi mu do 20 lat więzienia

Bezpłatna wycieczka po Gdańsku z nietypową prelekcją. Historia miasta przez zapachy i dźwięki

Ukraiński kierowca zatrzymany i deportowany. Uciekał przed policją i łamał przepisy

Nie żyje Jacek Magiera. Trener zmarł po nagłym zasłabnięciu podczas treningu