Inicjator upamiętnienia, Henryk Paweł Byra podczas uroczystości odsłonięcia pomnika Macewa Pamięci.
Odsłonięcie „Macewy Pamięci” przywraca nam pamięć o niemal 2,5 tys. zamordowanych Żydów z Józefowa i jego okolic – napisał wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Jarosław Sellin w liście skierowanym do uczestników środowej uroczystości w Józefowie (Lubelskie).
W 80. rocznicę Zagłady Żydów w Józefowie w powiecie biłgorajskim odsłonięto pomnik „Macewa Pamięci” autorstwa Jerzego Kaliny. List do uczestników uroczystości skierował wiceminister kultury Jarosław Sellin.
Sellin przypomniał, że dzieje Józefowa to 300-letnia historia harmonijnego współżycia wielonarodowej społeczności, której 80. proc. przedwojennej społeczności stanowili Żydzi. W miasteczku funkcjonowała murowana synagoga, kirkut z domem przedpogrzebowym, drukarnie. Jak wskazał wiceminister, Józefów był także ośrodkiem życia chasydzkiego, przy synagodze działała Talmud Tora i jesziwa, zaś w miasteczku było kilka chederów, szkoła sieci Jawne i szkoła dla dziewcząt.
„Spalił się do cna Józefów żydowski w 1942 roku. Masakrę lipcową poprzedził dokonany w maju tegoż roku mord na 120 Żydach, na których jak na zwierzynę polowano na uliczkach getta i w kamieniołomie. W dniu 13 lipca 1942 roku, realizując zbrodniczą Einsatz Reinhardt – masową rzeź wykonał niemiecki 101. rezerwowy batalion policji, którego większość żołnierzy pochodziło z Hamburga.
Dyrektor Muzeum Getta Warszawskiego Albert Stankowski przypomniał, że 80 lat temu w Józefowie tragiczną śmierć z rąk niemieckich okupantów poniosło blisko 2 tys. Żydów uwięzionych w józefowskim getcie.
Jak zaznaczył, jednym z celów Muzeum Getta Warszawskiego jest kultywowanie pamięci o Zagładzie gett na terenie okupowanej Polski. „To pierwsza z wielu Macew Pamięci – dzieł wybitnego artysty Jerzego Kaliny – które Muzeum Getta Warszawskiego we współpracy z Instytutem Pamięci Narodowej będzie wznosić w dawnych sztetlach – żydowskich miasteczkach, po których pozostało jedynie wspomnienie” – zapowiedział Stankowski.
Uzupełnił, że wystawienie pomnika to inicjatywa mieszkańców Józefowa i dowód ich szacunku dla przeszłości. „Dziś oddajemy go pod waszą opiekę, wierząc, że tworzymy w ten sposób pomost między przeszłością, a przyszłością miasta i przyczyniamy się do budowy relacji, które ulepszą świat” – dodał dyrektor Muzeum Getta Warszawskiego. (it/pap\\\\\\0