Poszukiwani eksperci, którzy pomogą przełożyć XVIII-wieczny dziennik podróży gdańszczan po Europie

Tłumaczenie i transliteracja XVIII-wiecznych rękopisów opisujących kilkuletnią podróż gdańszczanina Nathaneala Jacoba Gerlacha po Europie to cel projektu Biblioteki Politechniki Gdańskiej i Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku. Instytucje poszukują ekspertów, którzy mogliby im pomóc w tym zadaniu.

Biblioteka Politechniki Gdańskiej posiada w swoich zbiorach dzienniki podróży Nathaneala Jacoba Gerlacha po Europie spisanych ręką Christiana Gabriela Fischera, który mu w tej podróży towarzyszył. Podróż odbyła się w latach 1727-1730.

“8 tomów tego dziennika, który dziś niemal zupełnie uległ zapomnieniu, zachowało się w zbiorach Biblioteki Politechniki Gdańskiej; natomiast pewna ich część być może w kolekcjach prywatnych lub bibliotekach. Każdy tom liczy około 300 stron. Spisane są piórem, po niemiecku, pismem neogotyckim, które jest dla nieprawnego oka trudne do rozszyfrowania. Tekstom towarzyszą przepiękne barwne ilustracje ukazujące florę, faunę i architekturę” – opowiada PAP Kamila Kokot z Biblioteki Politechniki Gdańskiej.

Fischer C. G., Herrn Nathanael Iacob Gerlachs erste Reise (…), 1727 domena publiczna, Pomorska Biblioteka Cyfrowa

Kokot zwróciła się o pomoc do Kariny Rojek z Instytutu Kultury Miejskiej w Gdańsku. Priorytetem tej instytucji jest upowszechnianie treści cyfrowych w domenie publicznej i wiedzy na temat Gdańska.

“Przede wszystkim chcemy zrobić transliterację i tłumaczenie rękopisów – na początek I tomu. To niezbędne, żeby móc dalej nad nim pracować. Mamy już kilka pomysłów na wydarzenia dodatkowe w postaci warsztatów z kaligrafii, pisania dzienników czy rysowania z natury” – wylicza Rojek. Zadanie ułatwia fakt, że rękopisy Gerlacha w latach 2011-2016 zostały zdigitalizowane i udostępnione w Pomorskiej Bibliotece Cyfrowej (https://pbc.gda.pl/).

Fischer C. G., Herrn Nathanael Iacob Gerlachs erste Reise (…), 1727, domena publiczna,  Pomorska Biblioteka Cyfrowa

Obecnie Kokot i Rojek poszukują partnerów do projektu – specjalistów od wczesnej literatury niemieckiej i historyków, którzy pomogliby w przetransliterowaniu i przełożeniu dzienników na język polski.

“Mogliby to robić także wolontariusze zaangażowani w projekt pod okiem naukowców. Wykonanie tej pracy w pojedynkę byłoby zadaniem niewykonalnym, bo tylko jeden tom liczy kilkaset stron” – zwraca uwagę Rojek. Dodaje, że celem przedsięwzięcia jest też spopularyzowanie tych tekstów, a nie szybkie przetłumaczenie w zaciszu uniwersyteckiego gabinetu.

Fischer C. G., Herrn Nathanael Iacob Gerlachs erste Reise (…), 1727, domena publiczna,  Pomorska Biblioteka Cyfrowa

Dlaczego dzienniki Gerlacha są takie interesujące i warte przełożenia? Kokot podkreśla, że są unikatowe. “Wiemy, że było ich w sumie dwanaście, ale w naszych zbiorach pozostało tylko 8. Pozostałe zaginęły w czasie II wojny światowej lub znajdują się w prywatnych kolekcjach” – opowiada.

Szczegółowa treść dzienników jest nieznana; do tej pory wykonano jedynie ich krótki opis bibliograficzny. Na początek Kokot i Rojek chcą skupić się na pracy nad pierwszym tomem. Dotyczy on początku wyprawy obu śmiałków: z Gdańska przez Kaszuby, Pomorze, Brandenburgię, Saksonię, Hesję aż do Renu i granic Niderlandów. Zawarto tam obserwacje dotyczące fauny, flory, ale też matematyki, maszyn, ekonomii i literatury.

Kokot mówi, że Gerlach jest dość tajemniczą postacią. “Zapewne był bogatym gdańskim kupcem, bo tylko osoba wysoko postawiona mogła sobie pozwolić na kilkuletnia podróż po Europie” – zaznacza. Był przybranym synem jednego ze współzałożycieli Gdańskiego Towarzystwa Przyrodniczego, Jacoba Theodora Kleina. Była to elitarna grupa zajmująca się nauką. Jednym z jej celów było popularyzowanie wiedzy i gromadzenie wielkich księgozbiorów. Fischer, który wybrał się w podróż z Gerlachem, był natomiast jego starszym mentorem. PAP – Nauka w Polsce, Szymon Zdziebłowski

Leśne znaleziska mogą być cenną pamiątką. Nie każde poroże wolno jednak zabrać do domu

Tragiczne odkrycie nad Jeziorem Lednickim. Nie żyje 41-letni mężczyzna

Niecodzienne odkrycie w Mikołowie. W studzience wodomierzowej znaleziono 19 padalców

Z Lublina nad morze bez przesiadek. Nocny pociąg „Mierzeja” pojedzie także do Kołobrzegu

Śmiertelny wypadek w powiecie sieradzkim. Mercedes wypadł z drogi i dachował

Kibice nie wytrzymali po porażce z Rumunią. W internecie pojawił się apel o rozwiązanie PZPN

Wyłudzili setki par markowych butów przez paczkomaty. Cztery osoby staną przed sądem

Telefon eksplodował podczas ładowania. Nocny pożar pod Wrocławiem mógł zakończyć się tragedią

Niebezpieczne znalezisko w Koninie. Ewakuowano mieszkańców, ulica została zamknięta

W Morzyczynie powstanie nowy posterunek policji. Inwestycja pochłonie prawie 4,75 mln zł

Niepokojący napis przed gdańską uczelnią. Policja sprawdza, kto go umieścił

Nowy akademik KUL nabiera kształtów. Studenci będą mieli do dyspozycji kino, siłownię i saunę

Tragiczny wypadek w Spale. Zginęła dyrektorka łódzkiego Związku OSP RP, były komendant PSP został ranny

Wyrzucił przedmiot z siódmego piętra i ranił przechodnia. Później wsiadł za kierownicę BMW

Krakowski hejnał zabrzmi w Niemczech. Strażacy z Hesji organizują wyjątkowy gest solidarności

17-latka zaatakowana w pociągu do Wrocławia. 32-letni recydywista trafił do aresztu

Nowe muzeum w Poznaniu nabiera kształtów. Prace wykończeniowe są już zaawansowane

Globalna awaria Microsoftu. Użytkownicy na całym świecie mają problemy z dostępem do poczty

Chciała uniknąć konsekwencji kontroli drogowej. 51-latka zaoferowała policjantowi 500 zł

Pięć samochodów zderzyło się na S6 pod Słupskiem. Trzy osoby trafiły do szpitala

Włamali się do pustego domu i mieszkali w nim przez dwa tygodnie. Czterech mężczyzn zatrzymanych w Markach

Niepokojące wyniki badań dzieci w Chrzanowie. W organizmach wykryto ołów, kadm i fenol

Mała kangurzyca z poznańskiego zoo straciła mamę. Opiekunowie walczą o jej przetrwanie

Brak kontroli kominiarskiej może drogo kosztować. Właściciele domów ryzykują utratę odszkodowania

Ponad 50 tys. ton niebezpiecznych odpadów w Rogowcu. Służby badają skalę skażenia

Uwaga na handlowców oferujących fotowoltaikę. Gmina ostrzega przed powoływaniem się na samorząd

Pijany kierowca urządził serię kolizji pod Łodzią. Miał ponad 3 promile i nie mógł prowadzić auta

Ile można zarobić na stacji Orlen? Nowe ogłoszenia pokazują stawki nawet do 6 tys. zł netto

Podhalańskie stoki przygotowują się do zimy. Naśnieżanie już ruszyło, ale pogoda może opóźnić otwarcie