Wilcze tajemnice odczytane z genów

W obrębie polskiej populacji wilka istnieją wyraźne, regionalne różnice genetyczne. Wskazują na to wyniki kilkuletnich badań, których wyniki przedstawiono w “Scientific Reports”. Autorzy tych badań rozwiązali też niektóre lokalne zagadki, dotyczące pochodzenia wilków w niektórych populacjach.

W większości krajów Europy Środkowej wilki zostały wytępione już na przełomie XIX i XX wieku. Obecnie drapieżniki te rekolonizują rozległe fragmenty swojego historycznego zasięgu występowania. Wyjątkowo dynamiczną ekspansję tego gatunku obserwuje się w zachodniej Polsce, skąd wilki docierają również do Niemiec, a później do Holandii, Danii i Belgii. Genetyczne aspekty tego procesu były jednak słabo poznane.

Nowej wiedzy na ten temat dostarczają badania zespołu naukowców pod kierunkiem dr. hab. Roberta Mysłajka z Instytutu Genetyki i Biotechnologii Wydziału Biologii Uniwersytetu Warszawskiego. Przeanalizowali oni ponad 2300 próbek materiału, zebranych w latach 2011-2018, z czego większość stanowiły wilcze odchody, mocz, sierść i fragmenty tkanek martwych osobników z całej Polski. Natomiast dzięki współpracy z badaczami z Litwy, Białorusi, Słowacji i Czech możliwe było ujęcie wyników analiz genetycznych w szerszym kontekście geograficznym – czytamy w informacji prasowej przesłanej PAP.

Z każdej próby wyodrębniono wilcze DNA, po czym analizowano 13 wysokozmiennych sekwencji mikrosatelitarnych genomu jądrowego oraz fragment genomu mitochondrialnego. Łącznie zidentyfikowano geneotypy 881 wilków. Wyniki badań ukazały się właśnie w prestiżowym czasopiśmie “Scientific Reports”.

Badania te potwierdziły genetyczną odrębność karpackiej, bałtyckiej i środkowoeuropejskiej – zamieszkującej zachodnią Polskę – populacji wilka. Wskazują one także na obecność genetycznie wyróżniającej się populacji w regionie Roztocza, Puszczy Solskiej i Lasów Janowskich, będącej przedłużeniem zamieszkiwanego przez wilki pasa lasów ciągnącego się wzdłuż pogranicza białorusko-ukraińskiego.

Naukowcy próbują wyjaśnić wzorce osiedlania się wilków w danym terenie. Jedna z hipotez podkreśla ogromne znaczenie miejsca wychowania się konkretnego osobnika. Zgodnie z jej przewidywaniami góry winny być kolonizowane przez osobniki pochodzące właśnie z obszarów górskich, a niziny – przez wilki z nizin. “Rzeczywistość okazała się jednak bardziej skomplikowana – mówi dr hab. Robert Mysłajek – odkryliśmy na przykład, że wilki, które zrekolonizowały Sudety, pochodzą ze środkowoeuropejskiej nizinnej populacji tego gatunku, a nie z Karpat”.

Opublikowane właśnie badania – oprócz czysto poznawczego charakteru – mają również znaczenie dla ochrony gatunku. Dzięki nim udało się doprecyzować zasięgi występowania poszczególnych subpopulacji wilka, których istnienie sugerowano już wcześniej, głównie w oparciu na odmienności środowiska.

“Komisja Europejska od dawna zaleca wprowadzanie transgranicznych planów ochrony gatunków, uwzględniających zasięgi poszczególnych subpopulacji” – podkreśla współautorka badań dr hab. Sabina Nowak, prezeska Stowarzyszenia dla Natury “Wilk” i członkini Large Carnivore Initiative for Europe – grupy ekspertów doradzających Komisji Europejskiej w sprawach dużych drapieżników.

“Dzięki naszym analizom – dodaje specjalistka – praca nad zaleceniami dla ochrony poszczególnych subpopulacji wilka będzie znacznie łatwiejsza”.

Badania sfinansowano z grantu NCN, ich publikację dofinansował UW. 

PAP – Nauka w Polsce

Pijany 37-latek zaatakował kuzyna podczas awantury w Zabrzu. Miesiąc wcześniej opuścił więzienie

Międzynarodowa grupa przestępcza rozpracowana na Śląsku. Kolejne cztery osoby zatrzymane

Niecodzienne odkrycie w Mikołowie. W studzience wodomierzowej znaleziono 19 padalców

Niepokojące wyniki badań dzieci w Chrzanowie. W organizmach wykryto ołów, kadm i fenol

Ponad 50 tys. ton niebezpiecznych odpadów w Rogowcu. Służby badają skalę skażenia

Więcej patroli policji podczas jarmarku w Katowicach. Miasto wzmacnia zabezpieczenia

Listopadowe polowania w woj. śląskim. Myśliwi pojawią się w wielu miejscach regionu

Nowe przepisy dla kierowców od 21 listopada

Strzelanina w centrum Krakowa. Sześć osób nie żyje, kilkanaście rannych

Gigantyczny karambol w Oświęcimiu. 12 samochodów zderzyło się na moście

Nowy most nad Odrą niemal gotowy! Ma ponad 633 metry długości, a na jezdni pojawił się już asfalt

„Piła” na śląskich torach. Halloweenowy Pociąg Śmierci ruszy z Bytomia

Kiss & Fly na lotnisku w Katowicach. Wiadomo, kiedy pojawi się bezpłatna strefa

Śląscy strażacy najlepsi na świecie! Wygrali mistrzostwa w Chinach, a wcześniej pomogli nieprzytomnemu pasażerowi samolotu

Jaka będzie zima 2026/2027? IMGW prognozuje więcej opadów i cieplejszy początek sezonu

Uratował 17 osób z płonącego budynku. Policjant z Chorzowa otrzyma dodatkową pomoc

Więcej pociągów ze Śląska. PKP Intercity zapowiada nowe połączenia i częstsze kursy

Tak będzie wyglądać Krynica Express. Nowa kolej gondolowa połączy centrum uzdrowiska z Czarnym Potokiem

Ogromny wiatrak stoi na polu pod Częstochową. Ma 54 metry wysokości i nigdy nie zaczął produkować prądu

Pożar największej hałdy w Europie. Mieszkańcy muszą przygotować się na większe zadymienie

Lukas Podolski opuścił Polskę. Wiadomo, gdzie teraz mieszka właściciel Górnika Zabrze

Amazon szuka ponad 10 tys. pracowników na święta. Takie stawki oferuje w Sosnowcu i Gliwicach

Wypadek na DK91 w Kamieńsku. Nie żyje 77-latek, dwie osoby trafiły do szpitala

Nocą w ruinach zamku na Jurze słychać płacz dziecka. Legenda o ojcu, który poświęcił własnego syna

Tragiczny wypadek w Mysłowicach. 28-letni rowerzysta zginął po potrąceniu przez BMW

Dziki nocą pojawiły się w centrum Katowic. Stado spacerowało ulicą 3 Maja

Lubelskie czeki turystyczne zniknęły błyskawicznie. Strona programu miała 1,1 mln wejść

Molo w Sopocie znów będzie bezpłatne. Turyści nie zapłacą przez ponad pół roku

Pyton siatkowy zamknięty w piwnicy bloku. Policja interweniowała w Tychach