Podczas prac archeologicznych na Westerplatte natrafiono na ludzkie szczątki oraz przedmioty związane z polskim wojskiem. Badacze podejrzewają, że mogą one należeć do legionisty Mieczysława Krzaka, który poległ podczas obrony półwyspu we wrześniu 1939 roku. Jego tożsamość będzie można jednak potwierdzić dopiero po przeprowadzeniu badań genetycznych.
Do odkrycia doszło 5 listopada na terenie, gdzie powstaje Muzeum Westerplatte. Archeolodzy z Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku prowadzili tam nadzór nad robotami ziemnymi. Ludzkie szczątki znajdowały się na głębokości około 2,5 metra, w odległości mniej więcej pół metra od żelbetowego schronu z 1911 roku. Podczas walk we wrześniu 1939 roku obiekt ten był jednym z punktów polskiej obrony Wojskowej Składnicy Tranzytowej.
W pobliżu kości znaleziono również przedmioty mogące wskazywać na to, że pochowano tam polskiego żołnierza. Wśród nich był bagnet wzoru 1929 wraz z pochwą i pozostałościami skórzanego mocowania, a także dwa guziki wojskowe używane przez szeregowych żołnierzy Wojska Polskiego w latach 20. XX wieku.
Czy odnaleziono Mieczysława Krzaka?
Zdaniem archeologów zarówno lokalizacja znaleziska, jak i charakter odnalezionych przedmiotów przemawiają za hipotezą, że mogą to być szczątki legionisty Mieczysława Krzaka. Żołnierz ten najprawdopodobniej zginął w nocy z 1 na 2 września 1939 roku w rejonie placówki „Fort”. Jego miejsce pochówku przez wiele lat pozostawało nieznane.
Filip Kuczma, kierownik Działu Archeologicznego Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, podkreśla jednak, że na obecnym etapie nie można jeszcze przesądzić o tożsamości odnalezionej osoby. Choć zgromadzone dowody są istotne, ostateczne rozstrzygnięcie przyniosą dopiero badania DNA i porównanie uzyskanego materiału z próbkami pochodzącymi od krewnych poszukiwanego żołnierza.
Odkryciem zajmują się również śledczy. Powiadomiono Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz prokuratora gdańskiego oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Szczątki zostaną podjęte pod nadzorem prokuratora, przy udziale antropologa. Dalsze analizy, prowadzone między innymi na Pomorskim Uniwersytecie Medycznym w Szczecinie, mają pomóc nie tylko w ustaleniu tożsamości zmarłego, ale również w wyjaśnieniu okoliczności jego śmierci.
Kim był legionista Mieczysław Krzak?
Mieczysław Krzak urodził się 29 stycznia 1915 roku w miejscowości Boiska. Przed skierowaniem na Westerplatte służył w 4. Pułku Piechoty Legionów w Kielcach. Na półwysep przybył 5 kwietnia 1939 roku. W Wojskowej Składnicy Tranzytowej pełnił funkcję obserwatora-celowniczego moździerzy w 8. drużynie III plutonu.
Po niemieckim nalocie przeprowadzonym 2 września 1939 roku, w wyniku którego zniszczone zostały między innymi stanowiska moździerzy i wartownia nr 5, Krzak znalazł się w grupie obrońców stanowiska przy torze kolejowym. Oddziałem dowodził plutonowy Józef Bieniasz. Mieczysław Krzak zginął w pobliżu placówki „Fort”, najprawdopodobniej od ran postrzałowych.
W sierpniu 1945 roku został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Orderu Virtuti Militari V klasy. Przez kolejne dziesięciolecia jego szczątki pozostawały nieodnalezione.
Poszukiwania obrońców Westerplatte nadal trwają
Archeolodzy prowadzą poszukiwania na Westerplatte od 2016 roku. W 2019 roku, podczas prac prowadzonych z udziałem prokuratora IPN, odnaleziono szczątki dziewięciu polskich żołnierzy. Siedmiu z nich udało się już zidentyfikować dzięki badaniom genetycznym.
Jeżeli najnowsze przypuszczenia się potwierdzą, będzie to kolejny ważny etap poszukiwań poległych obrońców półwyspu. Z ustaleń historycznych wynika, że na Westerplatte mogą nadal znajdować się szczątki dwóch niezidentyfikowanych żołnierzy. Badacze chcą kontynuować prace, aby odnaleźć wszystkich poległych i zapewnić im godny pochówek.
Na Nowym Cmentarzu na Westerplatte przygotowano już miejsca dla piętnastu obrońców. Muzealnicy podkreślają, że celem prowadzonych działań jest doprowadzenie do sytuacji, w której wszyscy żołnierze spoczywający dotąd na terenie dawnego pola bitwy będą mogli zostać pochowani w jednym, godnym miejscu.
dziennikbaltycki.pl