Najgroźniejsze oszustwo w sieci. Ekspert: Polacy tracą przez nie ogromne pieniądze

Fot. Depositphotos

Cyberprzestępczość coraz częściej działa jak dobrze zorganizowany biznes. Zamiast pojedynczych oszustów działają całe grupy przestępcze z jasno podzielonymi rolami. Jak podkreśla dr Krzysztof Mucha, specjalista ds. cyberbezpieczeństwa z Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Opolskiego, dziś największym zagrożeniem w internecie są oszustwa inwestycyjne.

Zorganizowane grupy stoją za internetowymi oszustwami

Ekspert wyjaśnia, że poważne wyłudzenia w sieci rzadko są dziełem jednej osoby. Najczęściej stoją za nimi zorganizowane grupy przestępcze.

– Cyberprzestępczość finansowa coraz bardziej przypomina profesjonalny biznes. Poszczególni członkowie grupy odpowiadają za konkretne zadania – od kontaktu z ofiarą po transfer i ukrywanie pieniędzy – tłumaczy dr Krzysztof Mucha.

W takich strukturach działają m.in.:

  • osoby kontaktujące się z ofiarami,
  • ludzie zakładający konta bankowe lub werbujący tzw. słupy,
  • tzw. muły finansowe, które przyjmują pieniądze i przekazują je dalej,
  • specjaliści zajmujący się logistyką finansową.

Na samym szczycie znajdują się osoby koordynujące całą działalność. Często działają z krajów, w których trudniej je ścigać, np. z rajów podatkowych.

W cyberprzestępczości uczestniczą zarówno Polacy, jak i osoby z zagranicy. Według eksperta duże operacje są często organizowane przez grupy działające m.in. w części krajów Afryki i Azji.

Oszustwa inwestycyjne numerem jeden

Zdaniem specjalisty największym problemem są dziś fałszywe inwestycje w internecie.

– To obecnie numer jeden wśród przestępstw finansowych w sieci. Ofiarom proponuje się inwestycje, które w rzeczywistości nie istnieją albo oferują je podmioty działające bez zezwoleń – wyjaśnia dr Mucha.

Mechanizm zwykle zaczyna się od wykorzystania skradzionych danych, które trafiają do tzw. darknetu. Mogą to być numery telefonów, adresy e-mail czy numery PESEL. Następnie przestępcy przygotowują reklamy lub wiadomości zachęcające do inwestowania i publikują je w mediach społecznościowych lub na popularnych portalach.

Dlaczego ludzie się nabierają?

Kluczową rolę odgrywa socjotechnika. Przestępcy wykorzystują psychologiczne mechanizmy manipulacji.

– Obiecują szybki zysk bez ryzyka i podkreślają, że inni już zarobili. Wywołują też efekt FOMO, czyli strach przed tym, że ktoś straci wyjątkową okazję do zarobku – tłumaczy ekspert.

Coraz częściej wykorzystywana jest również sztuczna inteligencja. Powstają nagrania typu deepfake, w których wizerunki znanych osób – polityków, dziennikarzy czy influencerów – są używane do promowania fałszywych inwestycji.

Jednym z sygnałów ostrzegawczych powinna być sytuacja, gdy osoba publiczna reklamuje produkt finansowy mimo braku odpowiednich uprawnień.

Jak działają oszuści

W wielu przypadkach przestępcy namawiają ofiary do:

  • instalowania specjalnych aplikacji,
  • przelewania pieniędzy na tzw. konta techniczne,
  • zaciągania kredytów na inwestycję.

W rzeczywistości są to konta należące do słupów lub tzw. mułów finansowych. Pieniądze szybko trafiają dalej – przelewem, wypłatą gotówki, BLIK-iem lub poprzez kryptowaluty.

Drugie najczęstsze oszustwo

Drugą popularną metodą jest wyłudzanie danych kart płatniczych. Ofiary trafiają na fałszywe ankiety lub konkursy, w których obiecywana jest atrakcyjna nagroda. Aby ją odebrać, trzeba jednak podać dane karty płatniczej.

Ekspert radzi, aby ograniczać limity płatności na kartach do poziomu potrzebnego na codzienne wydatki. W razie większego zakupu można je tymczasowo zwiększyć.

Co zrobić po wykryciu oszustwa

Jeśli ktoś zorientuje się, że padł ofiarą oszustwa, powinien jak najszybciej skontaktować się z bankiem.

– Bank może spróbować zablokować środki lub wystąpić do banku odbiorcy o ich zabezpieczenie. Im szybciej zareagujemy, tym większa szansa na odzyskanie choć części pieniędzy – podkreśla dr Mucha.

Więcej oszustw może pojawić się w kwietniu

Zdaniem eksperta przestępcy często wykorzystują momenty, gdy ludzie mają więcej pieniędzy. Tak może być w kwietniu, gdy wypłacane będą m.in. 13. emerytury oraz dodatkowe wynagrodzenia.

Wtedy w internecie może pojawić się więcej ofert inwestycyjnych, które w rzeczywistości okażą się próbą wyłudzenia pieniędzy.

interia.pl

Newag wygrał przetarg na Śląsku. Dostarczy 32 pociągi, a wartość całego kontraktu może sięgnąć 5,5 mld zł

Uciekał przed policją i rozbił rogatki kolejowe. 36-latek miał dożywotni zakaz prowadzenia

Zniknęły napisy „Slava UPA” z pomników w Trójmieście. 17-latek usłyszał siedem zarzutów

Park Słupna w Mysłowicach przejdzie metamorfozę. Powstaną nowe baseny i strefa wypoczynku

Dwie mieszkanki Lublina podejrzane o sutenerstwo. Miały czerpać z tego stałe dochody

Filharmonia Łódzka będzie miała nowego dyrektora. Ogłoszono konkurs na to stanowisko

Wrocławski mechanik ugryzł policjanta podczas interwencji. Prokuratura bada również zachowanie funkcjonariuszy

Niemal 100 skradzionych pierścionków odzyskanych w Piasecznie. Zatrzymano małżeństwo

Kraków szykuje duże zmiany w Strefie Czystego Transportu. Mniejszy obszar i zamrożenie opłat

Pijany 37-latek zaatakował kuzyna podczas awantury w Zabrzu. Miesiąc wcześniej opuścił więzienie

Lodowe dzieła ponownie pojawią się na poznańskim rynku. Przed nami 20. edycja festiwalu

Awaria sieci ciepłowniczej w Gdyni. Wiadomo, kiedy ogrzewanie wróci do mieszkań

Tragedia podczas domowej kłótni w Łodzi. 42-latka podejrzana o zabójstwo męża

Wojskowy Honker dachował na Dolnym Śląsku? Nie, zdarzenie miało miejsce na Podkarpaciu. 22-letni żołnierz za kierownicą

16-letni obywatel Rosji zatrzymany w warszawskiej szkole. Groził uczniom i nauczycielom

Hotel czy ośrodek sportowy? Spór o inwestycję nad Wisłą w Krakowie

Tragiczny wypadek w Bolesławcu. 28-latek prowadził pod wpływem alkoholu i narkotyków

ABW zatrzymała trzech nastolatków. Śledczy badają plany ataku na budynek mieszkalny

Międzynarodowa grupa przestępcza rozpracowana na Śląsku. Kolejne cztery osoby zatrzymane

Sadownicy z Lubelszczyzny nadal czekają na rekompensaty. Przymrozki zniszczyły tysiące hektarów upraw

Cyberatak na Autopay. Dane klientów mogły trafić w niepowołane ręce

Leśne znaleziska mogą być cenną pamiątką. Nie każde poroże wolno jednak zabrać do domu

Tragiczne odkrycie nad Jeziorem Lednickim. Nie żyje 41-letni mężczyzna

Niecodzienne odkrycie w Mikołowie. W studzience wodomierzowej znaleziono 19 padalców

Z Lublina nad morze bez przesiadek. Nocny pociąg „Mierzeja” pojedzie także do Kołobrzegu

Śmiertelny wypadek w powiecie sieradzkim. Mercedes wypadł z drogi i dachował

Kibice nie wytrzymali po porażce z Rumunią. W internecie pojawił się apel o rozwiązanie PZPN

Wyłudzili setki par markowych butów przez paczkomaty. Cztery osoby staną przed sądem

Telefon eksplodował podczas ładowania. Nocny pożar pod Wrocławiem mógł zakończyć się tragedią