reklama

Szachy z obozu pracy. Niezwykły dar dla Muzeum II Wojny Światowej

Fot.  mat. prasowe

Do zbiorów Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku trafił wyjątkowy eksponat – ręcznie wykonane bierki szachowe należące do Stanisława Bronisława Leszczyńskiego ps. „Vigil”, oficera Armii Krajowej. Przedmiot ten powstał prawdopodobnie podczas jego uwięzienia w niemieckim obozie pracy i od wtorku można go oglądać w muzeum.

Szachy z niezwykłą historią

Jak przekazała rzeczniczka placówki, Aleksandra Trawińska, zestaw szachów został przekazany muzeum przez Grzegorza Janczewskiego, wnuka Leszczyńskiego, i po raz pierwszy zostanie pokazany publiczności w ramach cyklu „Wejście w historię”. Ekspozycja będzie dostępna do końca bieżącego roku.

Wojciech Łukaszun, kierujący Działem Zbiorów i Digitalizacji, wyjaśnia, że Leszczyński trafił do obozu w Gabharsdorf (filia KL Gross-Rosen) jesienią 1944 roku, a następnie został przeniesiony do Alt-Rohlau, gdzie najprawdopodobniej powstał ten zestaw.
– Nie mamy pewności, czy wykonał je sam, czy z pomocą innego więźnia – zaznacza Łukaszun.

Podkreśla też, że w ostatnich miesiącach wojny w wielu obozach Niemcy przestali rygorystycznie przestrzegać własnych regulacji, co pozwalało więźniom na pewne formy aktywności. W tym okresie powstało wiele przedmiotów o osobistym charakterze, które dziś są bezcennym świadectwem ludzkiej odporności i potrzeby zachowania godności.

– Gra w szachy była czymś więcej niż tylko rozrywką – integrowała więźniów, dawała chwilę wytchnienia od obozowej rzeczywistości i poczucie człowieczeństwa – mówi muzealnik. – Takie pamiątki są dla nas nie tylko artefaktami, ale także nośnikami emocji i ludzkich historii, które pomagają odbiorcom lepiej zrozumieć realia tamtego czasu.

Losy „Vigila”

Stanisław Bronisław Leszczyński „Vigil” (1900–1974) był sędzią i oficerem Armii Krajowej. Przed wojną pracował w sądach w Kamieniu Koszyrskim, Częstochowie i Łodzi. W 1939 roku zgłosił się jako ochotnik do wojska i brał udział w kampanii wrześniowej.

Podczas okupacji działał w konspiracji – najpierw w organizacji „Muszkieterowie”, później w strukturach Kontrwywiadu Komendy Głównej AK, gdzie kierował referatem „998”, zajmującym się m.in. bezpieczeństwem i kontaktami z osobami uwięzionymi. Analizował także okoliczności aresztowania gen. Stefana Roweckiego „Grota”.

W sierpniu 1944 roku walczył w powstaniu warszawskim, gdzie został ranny. Po kapitulacji trafił do niemieckiej niewoli, a następnie do obozów pracy. Po wojnie wrócił do kraju i pracował w sądownictwie, jednak jako były oficer AK był represjonowany przez władze komunistyczne – w 1949 roku został aresztowany, a uniewinniono go dopiero po odwilży w 1956 roku. Do emerytury pracował w Biurze Orzecznictwa Sądu Najwyższego. Zmarł w Warszawie w 1974 roku.

Historia w jednym przedmiocie

Cykl „Wejście w historię” to projekt Muzeum II Wojny Światowej, w ramach którego przy głównym wejściu (poziom -1) prezentowane są unikatowe i rzadko pokazywane eksponaty. Każda odsłona przybliża wybrane wydarzenie, postać lub zjawisko z okresu II wojny światowej, przypominając, że za każdym przedmiotem kryje się czyjeś życie, emocje i wspomnienia.

dziennikbaltycki.pl

Zniknęły napisy „Slava UPA” z pomników w Trójmieście. 17-latek usłyszał siedem zarzutów

Park Słupna w Mysłowicach przejdzie metamorfozę. Powstaną nowe baseny i strefa wypoczynku

Dwie mieszkanki Lublina podejrzane o sutenerstwo. Miały czerpać z tego stałe dochody

Filharmonia Łódzka będzie miała nowego dyrektora. Ogłoszono konkurs na to stanowisko

Wrocławski mechanik ugryzł policjanta podczas interwencji. Prokuratura bada również zachowanie funkcjonariuszy

Niemal 100 skradzionych pierścionków odzyskanych w Piasecznie. Zatrzymano małżeństwo

Kraków szykuje duże zmiany w Strefie Czystego Transportu. Mniejszy obszar i zamrożenie opłat

Pijany 37-latek zaatakował kuzyna podczas awantury w Zabrzu. Miesiąc wcześniej opuścił więzienie

Lodowe dzieła ponownie pojawią się na poznańskim rynku. Przed nami 20. edycja festiwalu

Awaria sieci ciepłowniczej w Gdyni. Wiadomo, kiedy ogrzewanie wróci do mieszkań

Tragedia podczas domowej kłótni w Łodzi. 42-latka podejrzana o zabójstwo męża

Wojskowy Honker dachował na Dolnym Śląsku? Nie, zdarzenie miało miejsce na Podkarpaciu. 22-letni żołnierz za kierownicą

16-letni obywatel Rosji zatrzymany w warszawskiej szkole. Groził uczniom i nauczycielom

Hotel czy ośrodek sportowy? Spór o inwestycję nad Wisłą w Krakowie

Tragiczny wypadek w Bolesławcu. 28-latek prowadził pod wpływem alkoholu i narkotyków

ABW zatrzymała trzech nastolatków. Śledczy badają plany ataku na budynek mieszkalny

Międzynarodowa grupa przestępcza rozpracowana na Śląsku. Kolejne cztery osoby zatrzymane

Sadownicy z Lubelszczyzny nadal czekają na rekompensaty. Przymrozki zniszczyły tysiące hektarów upraw

Cyberatak na Autopay. Dane klientów mogły trafić w niepowołane ręce

Leśne znaleziska mogą być cenną pamiątką. Nie każde poroże wolno jednak zabrać do domu